Vastu Shanti – Sanctification of living and working Space

Sanctification of living and working Space

At the end there is a little excerpt from my book “वास्तु शान्ति पद्धति:”.


Vastu Shanti is a ritual performed to sanctify a building. The ritual disintegrates all negative prana and replaces it with healthy, positive and harmonious prana. This technique consecrates the space and and has a deep impact upon the atmosphere and the occupants.


वास्तु शान्ति for new Buildings

During the journey of a structure from being a blueprint to its final shape, the land and the structure undergo numerous operations. The land is dug, drilled, burrowed, bulldozed, leveled, landscaped, sometimes even blasted. The structure faces hammering, cutting, welding, machining, movement of labour and machines…the list is long. By the time a building is complete it collects various types of negative and violent energies. Therefore, before the building is occupied it needs to be cleansed and consecrated.


वास्तु शान्ति for existing/old Buildings

A building becomes a repertory of the emotions, sentiments and feelings of its occupants. Every single feeling gets engrained in the structure – in the walls, in the furniture, in the very atmosphere. In certain areas the accumulation is high, for example the attic, the basement, the corners, under the stairs, below the ceiling, the corridors, and all such areas which are less frequented.


Over a period of time this accumulated energy starts hampering the movements of the fresh and revitalizing energy in the building. This increases the negativity in personal lives, relationships, physical and mental health, emotional stability and financial health of the occupants.


Negative energy can also stay on from the previous occupants of the place, even much after they have left.  For example, if the previous occupant of an office had become bankrupt, or if the previous tenant of a house had suffered from a long illness, unless the space is not consecrated its stagnant energy would inflict a highly harmful impact on the new occupant.


Buildings also need to be undergo a space cleaning if the occupants have been through a traumatic experience like a separation, a fight, a divorce, a loss, or if there has been a death.


In modern lifestyles the strongest generators of negative energy are the electromagnetic equipments. Televisions , Computers, Refrigerator, microwave ovens, vacuum cleaners, mobile phones, laptops, headphones, electric blankets etc generate enough radiation to induce insomnia, miscarriages, allergies, hyperactivity in children.


There are also external sources of bad energy. A house is very likely to accumulate bad energy and vibrations if it is beneath a power cable, very close to railway line, high hoardings, flyovers, cemetery, abattoir, a place of worship, anthills, quarries, electricity generating station near a hospital, or if it faces a dead lane.


The Benefits of वास्तु शान्ति

The act of space cleaning itself is so beautiful that the very act can instill tranquility within you.


  • As the dirty diseased stale prana is replaced with fresh vitalizing healthy energy, the building begins to ‘breathe’ once more. The chi begins to circulate and harmony returns with happiness.
  • Our personal relationships begin to improve. So does the physical health.
  • The sense of tfatigue is replaced by a sense of well being.
  • Difficult issues in life start getting resolved.
  • Disharmony between friends and partners begins to disappear


But the biggest advantage of consecrating the outer space is that there is a corresponding consecration of our inner space also. The sense of insecurity, timidity, failure is replaced by self-confidence, poise, determination, harmony and peace in our lives.


Below is a little excerpt showing the steps of the Vastu Shanti Puja and the wordings of Vastu Shanti Sankalpa in Sanskrit from my book वास्तु शान्ति पद्धति: .

वास्तु शान्ति पद्धति:

अरुण नायक




© अरुण नायक, वास्तुस्थपतिः

सर्वाधिकार सुरक्षित

प्रथम संस्करण सन् २०११



१.    प्रयोगारम्भ
२.   स्वस्तिवाचन
३.   गणपति स्मरण
४.   संकल्प
५.   श्री गणेशाम्बिका पूजन
६.    आचार्य वरण
७.   विघ्नोत्सारण
८.   कलश स्थापन
९.   पुण्याहवाचन
१०.  षोडशमातृका पूजन
११.  वसोर्धारा पूजन
१२.  आयुष्यसूक्त
१३.  नान्दीश्राद्ध
१४.  चतुःषष्टियोगिनि पूजन
१५.  क्षेत्रपाल पूजन
१६.  नवग्रहादिदेवता पूजन
१७.  अधिदेवता पूजन
१८.  प्रत्यधिदेवता पूजन
१९.  पञ्चलोकपाल पूजन
२०.  दिक्पाल पूजन
२१.  सर्वतोभद्रमण्डल पूजन
२२.  वास्तुमण्डलपूजन
२३.  होम
२४.  बलिदान
२५.  पूर्णाहूति
२६.  त्रिसूतिवेष्टन जलदुग्धधारा ध्वज-पताका स्थापन
२७.  वास्तुपुरुष प्रार्थना
२८.  संकल्प
२९.  उत्तरपूजनम्
३०.  अभिषेक
३१.  छायापात्रदान
३२.  देवविसर्जन


पूजामारम्भेत् !&nbs सावधान! सावधान! सावधान !

ध्रुवं ते राजा वरुणो ध्रुवं देवो बृहस्पतिः ।ध्रुवन्त इन्द्रश्चाग्निश्च राष्ट्रं धारयतां ध्रुवम् ॥

गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णु गुरुर्देवो महेश्वरः। गुरुः साक्षात्परब्रह्म तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥

अखण्डमण्डलाकारं, व्याप्तं येन चराचरम् । तत्पदं दर्शितं येन, तस्मै श्री गुरवे नमः॥

श्री नाथादि गुरुत्रयं गणपतिं पीठत्रयं भैरवं सिद्धौघं बटुकत्रयं पदयुगं दूतिक्रमं मण्डलम्‌।
वीरान्द्वयष्टक चतुष्टषष्टिनवकं वीरावलि पञ्चकं श्रीमन्मालिनिमन्त्रराजसहितं वन्दे गुरोर्मण्डलम्॥

व्यासं वसिष्ठनप्तारं शक्तेः पौत्रमकल्मषम्‌।पराशरात्मजं वन्दे शुकतातं तपोनिधिम॥

व्यासाय विष्णुरूपाय व्यासरूपाय विष्णवे।नमो वै ब्रह्मनिधये वासिष्ठाय नमो नमः॥

नमो ब्रह्मण्यदेव्याय गोब्राह्मणहिताय च । जगद्धिताय कृष्णाय गोविन्दाय नमो नमः ॥

शुक्लांबरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम्।प्रसन्नवदनं ध्यायेत सर्वविघ्नोपशान्तये॥

यस्य स्मरणमात्रेण जन्मसंसारबन्धनात्।विमुच्यते नमस्तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे॥



अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थां गतोऽपि वा ।यः स्मरेत्पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभन्तरः शुचिः ॥

त्रिराचम्य – आत्मतत्त्वं शोधयामि स्वाहा, विद्यातत्त्वं शोधयामि स्वाहा, शिवतत्त्वं शोधयामि स्वाहा, सर्वतत्त्वं शोधयामि स्वाहा ।

शिखाबन्धनम् – चिद्रूपिणी महामाये दिव्यतेजः समन्विते। तिष्ठ देवि शिखाबद्द्वे तेजोवृद्धिम् कुरुश्व मे॥

पवित्रीधारण कुरु।

भूमि स्पर्श:  – पृथ्वी त्वया धृता लोका देवि त्वम् विष्णुना धृता।त्वम् च धारय मां देवि पवित्रं कुरु ममासनम्।

आसन स्पर्श:  – अनन्तासनाये नमः, विमलासनाये नमः, कमलासनाये नमः

बायीं ओर गुरु को व दाहिनि ओर गणपति को प्रणाम करें।




गणानां त्वा गणापति  हवामहे प्रियाणां त्वा प्रियपति  निधीनां त्वा निधिपति हवामहे, वसोमम । आहमजानि गर्भधमा त्वमजासि गर्भधम्॥ स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ।स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः स्वस्तिनो बृहस्पतिर्दधातु ॥ पयः पृथिव्यां पय ओषधीषु पयो दिव्यन्तरिक्षे पयो धाः।पयस्वतीः प्रदिशः सन्तु मह्यम॥द्यौः शान्तिरन्तिरिक्ष शान्तिः पृथिवी शान्तिरापः शान्तिरोषधयः शान्तिः वनस्पतयः शान्तिर्विश्वे देवाः शान्तिर्ब्रह्म शान्तिः सर्व शान्तिः शान्तिरेव शान्तिः सा मा शान्तिरेधि । शान्ति॒ शान्ति॒ शान्ति॑॥ सुशांतिर्भवतु । सर्वारिष्टशांतिर्भवतु ॥



दूर्वाक्षान् गृहीत्वा करसम्पुटीकृत्य मंगलश्लोकान् पठेत्

सुमुखश्चैकदन्तश्च कपिलो गजकर्णकः। लम्बोदरश्च विकटो विघ्ननाशो विनायकः ॥१

धूम्रकेतुर्गणाध्यक्षो भालचन्द्रो गजाननः।द्वादशैतानि नामानि यः पठेच्छृणुयादपि ॥२

विद्यारंभे विवाहे च प्रवेशे निर्गमे तथा।संग्रामे संकटे चैव विघ्नस्तस्य न जायते॥३
शुक्लाम्बरधरं देवं शशिवर्णं चतुर्भुजम्।प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशान्तये॥४

अभीप्सितार्थ-सिद्धयर्थं पूजितो यः सुराऽसुरैः । सर्व विघ्नहरस्तस्मै गणाधिपतये नमः॥५

सर्वमगंल मांगल्ये शिवे सर्वार्थ साधिके । शरण्ये त्र्यम्बके गौरी नारायणि नमोऽस्तुते॥६

सर्वदा सर्वकार्येषु नास्ति तेंषाममङ्गलम्‌ । येषां हृदिस्थो भगवान्‌ मंगलायतन हरिः॥ ७

तदेव लग्नं सुदिनं तदेव ताराबलं चंद्रबलं तदेव । विद्याबलं दैवबलं तदेव लक्ष्मीपते तेऽङ्घ्रियुगं स्मरामि ॥८

लाभस्तेषां जयस्तेषां कुतस्तेषां पराजयः। येषामिन्दीवरश्यामो हृदयस्थो जनार्दनः॥८

विनायकं गुरुं भानुं ब्रह्मविष्णुमहेश्वरान्‌ । सरस्वतीं प्रणम्यादौ सर्वकार्यर्थसिद्धाये ॥९

अभीप्सितार्थसिद्ध्यर्थ पूजितो यः सुरासुरैः । सर्वविघ्नहरस्तस्मै गणाधिपतये नमः॥१०

सर्वेश्वारब्धकार्येषु त्रयास्त्रिभुवनेश्वराः । देवा दिशन्तु नः सिद्धिं ब्रह्मेशानजनार्दनाः॥११


सिद्धि बुद्धिसहिताय श्रीमन्महागणाधिपतये नमः। लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः। उमामहेश्वराभ्यां नमः। वाणीहिरण्यगर्भाभ्यां नमः। शचीपुरन्दराभ्यां नमः। मातापितृचरणकमलेभ्यो नमः। इष्टदेवताभ्यो नमः। कुलदेवताभ्यो नमः। ग्रामदेवताभ्यो नमः। स्थानदेवताभ्यो नमः। वास्तुदेवताभ्यो नमः। सर्वेभ्यो देवेभ्यो नमः।सर्वेभ्यो ब्राह्मणेभ्यो नमः।निर्विघ्नमस्तु ॥

हाथ में लिए हुए अक्षत और पुष्पों को चौकी पर समर्पित कर दें ।




ऐं ह्रीं श्रीं नमः परत्मात्मने श्री पुराणपुरुषोत्तमस्य श्री विष्णोराज्ञया प्रवर्तमानस्याद्य श्रीब्रह्मणो द्वितीयपरार्ध्वे श्रीश्वेतवाराहकल्पे वैवस्वतमन्वन्तरेऽष्टाविंशतितमे कलियुगे प्रथमचरणे जम्बूद्वीपे भारतवर्षे भरतखण्डे आर्यावतार्न्तर्गत ब्रह्मवर्तैकदेशे पुण्यप्रदेशे –प्रदेशे — नगरे –ग्रामे बौद्धावतारे वर्तमाने –नाम संवत्सरे महामांगल्यप्रदे मासानाम् मासोत्तमे अमुक मासे अमुक पक्षे अमुक तिथौ अमुक वासरे अमुक नक्षत्रे सकलशास्त्र-श्रुति-स्मृति – पुराणोक्त फलप्राप्तिकामः — गोत्रोत्पन्न –शर्माहं अस्माकं सकुटुंबानां सपरिवाराणां क्षेमस्थैश्वर्य अभिवृद्ध्यर्थं श्री परमेश्वरं प्रीत्यर्थं मम अस्य वास्तोः निर्माण काले विविध विटपी वल्ली गुल्मपक्षी पिपिलिका मशकादि नानविध प्राणी हिंसा जनित दुरित शमन यथोत्त आय व्ययादि साधनानां हीनादिकता दोष निरसन वास्तुपुरुषस्य शिरादि पादपर्यंत नानाविध अवयव छेदन खननारंभादि प्रमाद उपशमनार्थं सकल दुरित शांतिद्वारा अस्य आस्तोः शुभता सिद्ध्यर्थं क्षेम पुष्टि तुष्टि ऐश्वर्य सपुत्रस्त्रीबान्धवस्य पराम्बाऽनुग्रहतो ग्रहकृत – राजकृत – सर्वविध-पीड़ा- निवृत्ति पूर्वकं नैरुज्य- दीर्घायुः – पुष्टि – धनधान्य समृद्यर्थं, सर्वापन्निवृत्ति- सर्वारिष्टनिरसनार्थं , सर्वाभीष्ट- फलावाप्ति धर्मार्थ- काम-मोक्ष-चतुर्विध पुरुषार्थ सिद्धयर्थं ममालक्ष्मी-परिहारपूर्वक-महैश्र्वर्यफलावाप्त्यर्थं -धनधान्य पुत्रपौत्र अभिवृद्धिर्थं सुखेन चिरजीवन स्वर्निवास सिद्धिद्वारा आचार्यादि ब्राह्मणद्वारा वास्तुशांतिं करिष्ये ।


पुनर्जलादिकमादाय – तदङ्गत्वेन निर्विघ्नतासिद्ध्यर्थं  श्रीगणपत्यादिपूजनम्, आचार्यवरणं, गणेशपूजनं, मातृका पूजनं, नवग्रहपूजनम्, कलशपूजनम्, नांदीश्राद्ध, ओंकारादिसर्वमण्डलदेवतापूजनम् होमकर्माहं च करिष्ये।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *